Meermaals 191

26-3-2025

Hoe fout is een 1 aprilgrap eigenlijk?

Dinsdag is het 1 april. De dag van de grap, gein en grollen. In 2021 noemde iemand zijn pasgeboren zoon Corona-Jan. In 2020 deed de Jumbo het Coronabier op 1 april in de reclame. Is dat humor? 

Of wat te denken van deze Volkswagen grap? Het was overigens een meer dan mislukte grap. De Securities and Exchange Commission (SEC), de Amerikaanse beurswaakhond, startte namelijk een onderzoek, omdat de grap de beurskoers van Volkswagen positief zou kunnen beïnvloeden. 

Badplaats

En deze dan? Uit 1962. Edo van Tetterode, de beeldhouwer uit Zandvoort liet in zijn eigen badplaats een beeld aanspoelen, dat oorspronkelijk van Paaseiland zou komen. 

Nee, neem dan de 1 april 1969 versie. Het Nederlandse Journaal meldt op 31 maart 1969 dat één dag later een grote landelijke actie wordt gehouden om zogenaamde zwartkijkers op te sporen. Oftewel mensen die hun kijk- en luistergeld niet hebben betaald. Controleurs zullen met een peilwagen door de straten rijden om overtreders te betrappen. 

Aluminiumfolie

"Of daar niets tegen te doen zou zijn", vraagt een journalist. "Nee", is het antwoord van een controleur, want hij kon zich niet voorstellen dat mensen hun televisietoestel in aluminiumfolie zouden wikkelen, want dan zal de voorbijrijdende controledienst met hun scanner niets kunnen uitrichten. Op 1 april 1969 is al het aluminiumfolie in Nederlandse winkels binnen enkele uren uitverkocht.

Echt, 1 aprilgrappen zijn van alle tijden. Volgens Quest stamt de eerste nationale vermelding van 1 april 1539. De middeleeuwse dichter Eduard de Dene schreef in zijn gedicht over een edelman die een grap probeert uit te halen met zijn knecht. 

Mes

Natuurlijk herinneren we ons allemaal de 1 aprilgrap van Vlaardingen. Zeer recent. Onder het mom geen woorden, maar daden, moest het Vlaardingse café Mes de naam veranderen. De gemeente wilde namelijk "naar aanleiding van het toenemende incidenten met wapens alle verwijzingen naar wapens uit het Vlaardingse straatbeeld weren", zo stond in de brief aan het café. Het leidde tot veel verontwaardiging.

Vlaardingen wilde zo aandacht vragen voor uitgaansgeweld en wapenbezit onder jongeren. Dat was doorgestoken kaart zeg maar, oftewel een 1 aprilgrap, waarbij de café-eigenaar en de gemeente samen in het complot zaten. 
Het hele voorval krijgt nu ook een redactioneel staartje , omdat de gemeente aan het jokkebrokken was. Scheidend burgemeester Bert Wijbenga van Vlaardingen heeft inmiddels en public spijt betuigd. Ook op televisie.

Politie

Zelf heb ik de beste herinnering aan een 1 aprilgrap, die uiteindelijk geen 1 aprilgrap bleek te zijn. Toen ik bij de politie werkte, was de toenmalige hoofdcommissaris van Politie Flevoland, Pier Eringa mijn baas van 2002 tot 2007. Hij was en dat is geen grap, de voorganger van Bert Wijbenga. 
Pier en het Verkeershandhavingsteam (VHT) hadden destijds een soort van haat-liefde verhouding. Zo ontsprong bij Eringa het idee voor een 1 aprilgrap. 
De bedoeling was dat op de dijk Lelystad-Enkhuizen (N302) er een snelheidscontrole zou zijn van het VHT en dat automobilisten die te langzaam zouden rijden aan de kant werden gezet. Ze zouden een bekeuring krijgen, maar in werkelijkheid een praatje dat het van belang was de verkeersregels te kennen en zich aan te passen aan het overige verkeer. 

Niet doorgaan

Het plan was te mooi om waar te zijn, had ongetwijfeld heel veel publiciteit opgeleverd, maar kon niet doorgaan, want de korpsbeheerder vond het maar niets. 

Tot op de dag vandaag, woensdag 26 maart, vind ik het nog een gemiste kans.