Meermaals 224

12-11-2025

Schrijf, maar gebruik het uitroepteken met mate

Vandaag woensdag 12 november is het de dag van de binnenvaart, Wereld Longontsteking Dag en ook de internationale dag van de televisie. Wat mij betreft komt er nog een gedenkwaardig moment bij.

Ik heb het over de dag van het uitroepteken. Want op de een of andere manier kwam het fenomeen het uitroepteken recent een paar keer voorbij. Op LinkedIn las ik met veel interesse een post over scheidsrechterszaken. Acht regels lang, acht uitroeptekens! Voor de goede orde, na elke zin een exemplaar. Terwijl ik voorzichtig hoofdschuddend en lichtelijk afkeurend het bericht wegklikte, dacht ik even aan een eerdere column in MT/Sprout, die ik onlangs met de nodige verbazing tot mij nam, maar daarover straks meer.

Gepassioneerde gevoelens

Waarom schrijven of beter gezegd plaatsen we ook alweer een uitroepteken? Wanneer je iets bijzonder urgent of belangrijks wil benadrukken, gebruik je het uitroepteken. Wanneer je dit teken direct na een uitroep gebruikt, geef je gepassioneerde gevoelens of emoties aan. Net als een punt kan het ook het einde van een zin aangeven, zoals in ‘Stop in de naam der wet!’ Aldus Frankwatching. dat ook nog weet te melden dat het uitroepteken klikmedeklinkers in Zuid- en Oost-Afrikaanse talen symboliseert, een logische ontkenning in computertalen is, net als de wiskundige weergave van de faculteit. Je weet wel: N!

Vrouwen

Nog een vaststaand feit. ‘Vrouwen gebruiken vaker uitroeptekens in berichten dan mannen, omdat ze het gevoel hebben dat ze dat hóren te doen. Het gebruik van uitroeptekens in mails staat daarmee voor iets veel groters, namelijk dat vrouwen – inderdaad – meer bezig zijn met hoe ze in hun communicatie overkomen dan mannen.’
Mensen associëren het gebruik ervan namelijk sterk met gender, blijkt uit een wetenschappelijke studie. Ter illustratie: een mail met (veel) uitroeptekens? Die zal wel van een vrouw zijn, dacht 61 procent van de respondenten. Bij een tweede mail die inhoudelijk niet van de eerste verschilde, maar alleen punten en komma’s bevatte, dacht slechts 21 procent dat.

Precies genoeg

Tot zover niks nieuws onder de zon. Totdat ik de column van MT/Sprout las.  Ik wist niet wat ik las?! ‘Zo zijn vrouwen volgens een ander onderzoek ook bewuster van hun interpunctie. Ze vinden, vaker dan mannen, dat ze te veel uitroeptekens in hun communicatie gebruiken. De mannen hadden daar geen last van. Die gebruikten er ‘precies genoeg.’

Is eenmaal het uitroepteken geplaatst, wat is dan het effect, want dat is er wel degelijk. Ontvangers keken over het algemeen positiever naar de afzender als zijn of haar bericht uitroeptekens bevatte. Huh? Of beter geschreven, huh! De schrijvers kwamen zelfs warmer en enthousiaster over.

Groot vraagteken

Voor mij zijn de uitkomsten echt een groot vraagteken. Ik kan er ook niks mee, niet in het schrijven van teksten en ook niet als het om eindredactie. Een tekst met veel of heel veel uitroeptekens komt op mij vooral schreeuwerig over, heel veel uitroeptekens slaan de plank faliekant mis en waar ik helemaal van gruwel zijn uitroeptekens in een kop boven een artikel.

Liever houd ik het bij de feiten. Zo wist ik tot het schrijven van deze MEERMAALS niet van het bestaan van de interrobang, dat is het teken dat het vraagteken en het uitroepteken combineert. Als hoofd van een reclamebureau probeerde Martin K. Speckter beide tekens in één symbool te combineren. Werd het een succesnummer? Nee, het werd geen succesnummer. Punt.